CENZURA NIE PRZEJDZIE! POGOTOWIE PRAWNE KULTURY NIEPODLEGŁEJ

Wolne społeczeństwo składa się z ludzi o różnych poglądach politycznych, estetycznych i filozoficznych. Wolni artyści, równie zróżnicowani, tworzą z myślą o tym, że całe społeczeństwo, bez żadnych przeszkód będzie mogło z ich dziełami się spotkać. Rzeczpospolita, używając pieniędzy wszystkich obywateli, wspiera artystów w ich procesie tworzenia oraz tworzy przestrzeń, aby publiczność i twórcy oraz ich dzieła mogli bez żadnych przeszkód spotykać się, dyskutować, poszerzać horyzonty i przestrzeń wyobraźni, rozwijając się dla lepszej przyszłości narodu.

W praktyce każda władza próbuje kontrolować artystów i obieg sztuki, chcąc kształtować społeczeństwo wedle własnych potrzeb i wyobrażeń.

Jednak doświadczenia ostatnich lat rządów PiS nie mają precedensu w historii wolnej Polski. Cenzura wróciła, stopniowo i konsekwentnie niszcząc polską kulturę. Choć teoretycznie nie istnieje, liczne przykłady cenzury prewencyjnej, cenzury finansowej, cenzury medialnej, autocenzury (wynikającej najczęściej z poczucia zagrożenia), a także przypadków niszczenia instytucji kultury, pozbawiania wydarzeń artystycznych należnego finansowania czy decyzji personalnych uniemożliwiają pracę na rzecz kultury tym, których władza uznała za wrogich ideologicznie. Zubożając tym samym ofertę kulturalną i pozbawiając społeczeństwa wolności obcowania ze sztuką.

Na dowód załączamy skróconą wersję prowadzonej przez Kulturę Niepodległą „Czarnej Listy Cenzury”, zawierającą przypadki, które najbardziej poruszyły środowisko w minionych latach.

Uznaliśmy, że dokumentowanie zniszczeń to za mało. Trzeba wspomóc artystów i instytucje kultury – z definicji słabszych wobec potęgi państwa – w walce prawnej z niesprawiedliwymi, cenzorskimi, pozbawionymi podstaw prawnych decyzjami administracyjnymi. Czas uzbroić ludzi kultury w skuteczne narzędzia prawne.

Kultura Niepodległa powołuje Cenzura nie przejdzie! Pogotowie Prawne.
Współpracujący z nami prawnicy będą służyć twórcom, menedżerom i uczestnikom kultury darmową konsultacją, opieką i walczyć w sądach przeciwko wszystkim formom cenzury.

Do współpracy zapraszamy prawniczki i prawników z terenu całej Polski. Na początek zgodzili się z nami pracować pro bono:

Mecenas Maciej Ślusarek; radca prawny, Dr. Hab. Łukasz Gasiński; Radca prawny Przemysław Stobiński; Krzysztof Izdebski i inni…

Koordynatorką akcji została Alina Czyżewska, aktorka i aktywistka, członkini Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. Od lat pisze wnioski o informację publiczną, skargi i wnioski z trybie Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Jej doświadczenie pozwoli skutecznie zorganizować współpracę ludzi kultury i prawników na terenie całego kraju.

Potrzebujesz pomocy – lub chcesz nam pomóc? PISZ: pogotowieprawne@kulturaniepodlegla.pl

 
 

Manifest Kultury Niepodległej

Niepodległy kraj zasługuje na niepodległą kulturę. Wszystkim, którym ta idea jest bliska, mówimy: bądźcie z nami!

Nie reprezentujemy żadnej partii ani ideologii. Różnią nas poglądy polityczne, estetyczne i filozoficzne, miejsce zamieszkania i status społeczny. Łączy nas idea kultury niepodległej, wolnej, otwartej, czerpiącej siłę z różnorodności.

Kultura polska jest taka, jacy są Polacy: prawicowa i lewicowa, konserwatywna i awangardowa, patriotyczna i kosmopolityczna, chrześcijańska i świecka. Nie da się zredukować do narzędzia jakiejkolwiek opcji politycznej ani światopoglądowej. Kultura – tak jak demokracja – jest przestrzenią dialogu w duchu poszanowania wolności i różnorodności. A w chwili, gdy demokracja jest zagrożona, staje się depozytariuszem niesionych przez nią wartości.

Od wielu lat politycy w Polsce próbują, używając środków nacisku ekonomicznego, organizacyjnego i wyznaniowego, wykluczyć z publicznego obiegu niezależnie myślących twórców. Tym samym pozbawiają Polaków wolności wyboru i dostępu do kultury.

Próby podporządkowania kultury tej lub innej opcji światopoglądowej uderzają we wszystkich: żyjących współcześnie i tych, którzy przyjdą po nas. Jesteśmy odpowiedzialni za dziedzictwo, które zostawimy przyszłym pokoleniom. Naród pozbawiony dostępu do kultury otwartej i różnorodnej, traci zdolność do dialogu i krytycznego myślenia, stając się podatnym na manipulacje.

Nie godzimy się na to.

Będziemy walczyć o polską kulturę. Na kartach książek, na łamach prasy, na ekranach kin, na scenach teatralnych i estradach, w galeriach, w internecie i telewizji, w przestrzeni publicznej, wszędzie tam, gdzie spotykamy się z widzami, słuchaczami i czytelnikami.

Rozpoczynamy naszą działalność edukacyjną i artystyczną od ogłoszenia obywatelskich obchodów stulecia niepodległości Rzeczpospolitej. Ruch KULTURY NIEPODLEGŁEJ uczci tę rocznicę z dala od działań politycznych i propagandowych. Będziemy obecni w całej Polsce: w miastach, miasteczkach i na wsiach, wszędzie tam, gdzie ludzie wierzą w moc i znaczenie kultury.

My, ludzie sztuki, artystki i artyści, animatorzy, uczestnicy kultury, by bronić prawa każdego obywatela do nieograniczonego korzystania z dóbr kultury, powołujemy ruch KULTURA NIEPODLEGŁA.

 
 

Postulaty Kultury Niepodległej

W imieniu środowisk twórczych, animatorów, edukatorów i wszystkich, którym bliska jest przyszłość polskiej kultury, żądamy:

  1. Powołania mocą ustawy Obywatelskiej Rady Kultury, składającej się z przedstawicieli środowisk twórczych i animatorów kultury z całej Polski, wybieranych w sposób otwarty, jawny i przejrzysty. Zadaniem Rady będzie opiniowanie polityki kulturalnej i działalności edukacyjnej państwa.
  2. Przyjęcia zasady pozytywnej rekomendacji Obywatelskiej Rady Kultury dla kandydatów na Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
  3. Stworzenia na szczeblu samorządowym obywatelskiego mechanizmu finansowania i dystrybucji środków na kulturę, na wzór organizacji pożytku publicznego i budżetów partycypacyjnych.
  4. Zwiększenia rzeczywistego dostępu do kultury dla każdego bez względu na status społeczny i ekonomiczny czy miejsce zamieszkania, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży, seniorów i grup wykluczonych.
  5. Przywrócenia edukacji kulturowej w powszechnym systemie nauczania rozumianej nie tylko jako przybliżanie dziedzictwa, ale również nauki uczestnictwa w kulturze współczesnej.
  6. Przywrócenia misyjności mediów publicznych, co rozumiemy jako zaspokajanie, ale i kształtowanie potrzeb kulturalnych otwartego, nowoczesnego społeczeństwa, zgodnie z Obywatelskim Paktem na rzecz Mediów Publicznych.
  7. Zagwarantowania autonomii i niezależności instytucji kultury, publicznych i niepublicznych, ze szczególnym uwzględnieniem przejrzystego sposobu powoływania ich władz, zasad finansowania i oceny programów.
  8. Wprowadzenia zakazu stosowania cenzury w jakiejkolwiek formie: instytucjonalnej, prewencyjnej, ekonomicznej, prawnej, represyjnej, wewnętrznej, politycznej, wyznaniowej lub ideologicznej.
 

Jesteśmy w całej Polsce

Jesteśmy w całej Polsce

Badów Górny
Białystok
Bielsko-Biała
Błonie
Bydgoszcz
Charłub
Chorzów
Cieszyn
Czarnków
Czarny Kierz
Czarny Las
Częstochowa
Czudec
Domecko
Ełk
Gdansk
Gdynia
Gliwice
Góra Kalwaria
Jaworki
Jelenia Góra
Joniec
Józefosław
Juszkowo
Kalisz
Katowice
Kazimierz Dolny
Kielce
Kobyłka
Kolbudy
Kołobrzeg
Komorów
Konstancin-Jeziorna
Kościan
Kraków
Kraśnik
Krotoszyn
Kruszwica
Legionowo
Legnica

Liszki
Lublin
Łomianki
Łoziska
Łódź
Michałowice
Michałów-Grabina
Mogilany
Nowa Ruda
Nowy Sącz
Nowy Targ
Nysa
Olecko
Olsztyn
Opole
Ozimek
Piaseczno
Płock
Podkowa Leśna
Pogorzela
Poznań
Przemyśl
Puszcza Mariańska
Radom
Radzików
Rybnik
Rzeszów
Sejny
Sękocin Stary
Siedlce
Słubice
Solec
Sopot
Sosnowiec
Stary Gaj
Sulejówek
Szczebrzeszyn
Szczecin
Szklarska Poręba
Świerklaniec

Tarnów
Toruń
Truskaw
Turawa
Tychy
Wałbrzych
Warszawa
Wiazów
Wołów
Wrocław
Zakopane
Zgierz
Zgorzelec
Zielona Góra
Zielonka
Zielonki
Złotokłos
 
Za granicą:
Amsterdam
Awinion
Belfast
Berlin
Bruksela
Burgdorf
Corringle
Gablitz im Wienerwald
Hamburg
Kopenhaga
Londyn
Los Angeles
Lund
Nowy Jork
Paryż
Regusse
Rzym
Skanderborg
Sztokholm
Zurych

 

Sygnatariusze

Złożono już 8787 podpisów!

Mateusz Wojcieszak pracownik ngo Radom, Warszawa
Wojciech Wojda muzyk Płock
Edward Wojtaszek reżyser, wykładowca akademicki, tłumacz Warszawa
Beata Wojtkowska bibliotekarka, menedżerka kultury Bielsko-biała
Piotr Wojtowicz operator filmowy Warszawa
Maciej Wojtyszko reżyser
Agnieszka Wolny-hamkało poetka, krytyczka literacka
Tomasz Wolski reżyser filmowy Warszawa
Marta Wójcicka menedżerka kultury Warszawa
Łukasz Wójcicki performer Warszawa
Błażej Wójcik aktor Wrocław
Izabela Wójcik producentka filmowa Warszawa
Jaśmina Wójcik artystka wizualna Warszawa
Michał Wójcik dziennikarz, historyk Warszawa
Tomasz Wójcik artysta, dyrektor artystyczny Warszawa
Jolanta Wrońska dziennikarka Warszawa
Marcin Wroński pisarz Lublin
Edyta Wróblewska reżyserka Warszawa
Grzegorz Wróblewski pisarz, artysta wizualny Kopenhaga, Warszawa
Anna Wunderlich scenografka, dekoratorka wnętrz
Damian Wutke aktywista Warszawa
Anna Wydra producentka Warszawa
Joanna Wysocka kulturoznawczyni Warszawa
Bożena Wysocka-nowicka artystka plastyczka Ełk
Paweł Wysoczański reżyser Warszawa
Julia Wyszyńska aktorka Warszawa
Mariola Zaczyńska pisarka, dziennikarka, animatorka Siedlce
Filip Zagórski grafik Warszawa
Piotr Zakens animator kultury Poznań
Maciej Zakliczyński choreograf, reżyser, teatrolog Warszawa
Anna Zakrzewska reżyserka filmowa, scenarzystka
Włodzimierz Jan Zakrzewski artysta Warszawa
Dorota Zalewska architektka Warszawa
Marek Zalibowski artysta wizualny Warszawa
Tomasz Załuski historyk sztuki, filozof Łódź
Diana Zamojska aktorka Warszawa
Janusz Zaorski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
Mirella Zaradkiewicz producentka, scenarzystka Warszawa
Anna Zaradny kompozytorka, artystka sztuk wizualnych Warszawa
Grzegorz Zariczny reżyser filmowy Kraków
Aga Zaryan wokalistka Warszawa
Krzysztof Zarzecki aktor Warszawa
Magdalena Zasadni-graczyk redaktorka Warszawa
Michał Zawada artysta wizualny, wykładowca akademicki Kraków
Agnieszka Zawadowska scenografka Warszawa
Krzysztof Zawadzki muzyk Jaworki
Robert Zawadzki aktor, reżyser, menedżer kultury
Wiktor Zborowski aktor Warszawa
Agata Zbylut artystka, wykładowczyni akademicka, animatorka Szczecin, Warszawa
Mateusz Zegadłowicz student Warszawa
Greg Zgliński reżyser filmowy, scenarzysta
Adam Ziajski reżyser Poznań
Magdalena Zielińska tłumaczka Kraków
Izabela Zielińska nauczycielka fotografii, artystka Łódź
Jarosław Zieliński historyk, autor Warszawa
Maciej Zieliński kompozytor, producent muzyczny
Maciej Zieliński kompozytor, producent muzyczny Warszawa
Sylwia Zientek pisarka Warszawa
Marta Zięba aktorka Wrocław
Zofia Zija fotografka Warszawa
Mikołaj Ziółkowski menedżer kultury Warszawa
Iwona Ziułkowska – Okapiec prawniczka, agentka twórców Warszawa
Maria Zmarz-kaczanowicz reżyserka filmowa, scenarzystka Warszawa
Iwo Zmyślony filozof i teoretyk sztuki, wykładowca akademicki
Wojtek Zrałek-kossakowski dramaturg, kurator muzyczny, animator kultury Warszawa
Jolantka Zuchniewicz fotografka Warszawa
Agnieszka Zwiefka reżyserka Wrocław
Beata Zygarlicka aktorka Szczecin
Michał Zygmunt pisarz Wrocław
Beata Zygmuntowicz aktorka, instuktorka teatralna Zgorzelec
Jacek Żakowski dziennikarz Warszawa
Ewa Żmijewska pracownik naukowy Kraków
Marta Żmuda Trzebiatowska aktorka Warszawa
Agnieszka Żulewska aktorka Turawa
Xawery Żuławski reżyser filmowy, scenarzysta Warszawa
Bartosz Żurawiecki dziennikarz, krytyk filmowy, pisarz Poznań, Warszawa
Lesław Żurek aktor Warszawa

Mimo wyrażonej w naszym Manifeście zasady apolityczności ujętej w myśli: „nie reprezentujemy żadnej partii”, podpisało się pod nim kilkoro polityków. Traktujemy ten podpis jako zobowiązanie do pracy na rzecz wdrożenia naszych postulatów. W myśl zasady otwartości deklarowanej przez Kulturę Niepodległą, nie wykluczamy nikogo. Przypominamy jednak politykom, że mogą z nami współpracować, ale nie mogą naszego ruchu współtworzyć.

 
 

Podpisz się!

 
 

Pobierz

 
 

O nas

1. Kim jesteśmy?
Po latach, a może dekadach zaniechań – zarówno ze strony władz RP, jak i samego środowiska artystycznego – chcemy mądrze i skutecznie walczyć o przyszłość polskiej kultury.

2. Kim nie jesteśmy?
Nie jesteśmy i nie chcemy być związani z żadną partią polityczną. Wierzymy, że nie potrzeba polityków, by skutecznie działać. Nie jesteśmy finansowani z żadnych źródeł publicznych.

3. Kim chcemy być?
Chcemy być ruchem wspierającym kulturę w Polsce, strzegącym jej wolności i niezależności. Ogromną wagę przywiązujemy do działalności edukacyjnej. Pragniemy połączyć twórców z edukatorami i animatorami kultury, aby stworzyć projekt edukacji kulturowej, która nauczy nie tylko jak czerpać z dziedzictwa, ale i w jaki sposób stać się świadomym uczestnikiem kultury współczesnej. Korzystanie z bogactw kultury to umiejętność, a nie talent. Pragniemy, aby Kultura Niepodległa była obecna w miastach, miasteczkach i na wsiach.

4. Dlaczego to robimy?
Wierzymy, że obcowanie ze sztuką to jedna ze szkół obywatelskich postaw. Nasza tożsamość zbudowana jest na kulturalnym dziedzictwie – dziś to my tworzymy dziedzictwo dla naszych dzieci i wnuków. Trzeba zadbać, żeby powstawało w jak największej różnorodności głosów, form i poglądów.

5. Od czego zaczynamy?
Od obchodów stulecia niepodległości – zorganizowanych oddolnie, niezależnie od działań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uważamy, że rok 2018 to wspaniała okazja, aby przypomnieć, że polskość ocalała dzięki aktywności kulturalnej, edukacyjnej i artystycznej społeczeństwa – a nie jedynie dzięki generałom i zbrojnym powstaniom. Ludzie, którzy wbrew przeciwnościom losu i prześladowaniom przechowali język i tradycję zasługują na miano bohaterów – ponieważ to oni uratowali kulturowy kod, do którego mogły się odwoływać kolejne walczące o wolność pokolenia.

6. W jaki sposób jako obywatele możemy mieć wpływ na kulturę?
Decydując o losie części środków, jakie państwo przeznacza na kulturę – podobnie jak się to dzieje w przypadku organizacji pożytku publicznego lub budżetów partycypacyjnych.

7. Co jest naszym głównym celem?
Opracowanie takich zmian prawnych, które w pełni odzwierciedlą oczekiwania środowisk twórczych i zarazem zrealizują postulat powszechnego dostępu do kultury i edukacji kulturowej. Zdajemy sobie sprawę, że wymaga to kompetencji, rozwagi i czasu, dlatego zmiany prawne będziemy tworzyli niezależnie od innych podejmowanych przez Kulturę Niepodległą działań.

8. Co należy zrobić jak najszybciej?
Powołać mocą ustawy Obywatelską Radę Kultury, której członkowie byliby wybierani w sposób demokratyczny, przejrzysty i jawny z przedstawicieli środowisk twórczych oraz edukatorów i animatorów kultury w całej Polsce. Najważniejszą kompetencją ORK byłoby opiniowanie kandydatów na ministra kultury i budżetu na kulturę oraz tworzenie przy udziale administracji krajowej i samorządowej obejmujących całą Polskę programów uczestnictwa w kulturze.

9. W myśl jakiej podstawy prawnej realizować ideę „pracy u podstaw”?
Poprzez wprowadzenie do powszechnego systemu szkolnictwa programu edukacji kulturowej, który pozwoliłby nauczyć dzieci i młodzież nie tylko poznawania narodowego oraz światowego dziedzictwa, ale także aktywnego uczestnictwa we współczesnym życiu kulturalnym i artystycznym.

10. Kiedy zaczynamy?
Działalność Kultury Niepodległej rozpoczynamy 2 i 3 września. Zapraszamy do organizowania publicznych koncertów, wykładów, odczytów, wieczorów autorskich, happeningów, wystaw. Prosimy zgłaszać swoje pomysły wraz z ich krótkim opisem pod adresem wydarzenia@kulturaniepodlegla.pl. Wszystkie wydarzenia muszą być bezpłatne i publicznie dostępne. Prosimy o ich dokumentację i rejestrację.